رقابت میان قدرت‌های بزرگ در قرن بیست‌ویکم بیش از پیش در میدان فناوری تعریف می‌شود. اگر در دوره‌های گذشته برتری ژئوپلیتیک عمدتاً با ظرفیت‌های نظامی، منابع طبیعی و توان صنعتی سنجیده می‌شد، امروز کنترل بر فناوری‌های پیشرفته، زیرساخت‌های دیجیتال و زنجیره‌های ارزش فناورانه به یکی از مهم‌ترین معیارهای قدرت ملی تبدیل شده است.
برنامه پژوهشی رقابت فناوری قدرت‌های بزرگ به بررسی چگونگی تبدیل فناوری به عرصه‌ای برای رقابت راهبردی میان بازیگران اصلی نظام بین‌الملل می‌پردازد. این برنامه به‌ویژه بر تعامل میان فناوری، امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد سیاسی جهانی تمرکز دارد و تلاش می‌کند سازوکارهایی را تحلیل کند که از طریق آن‌ها دولت‌ها از ظرفیت‌های فناورانه برای افزایش نفوذ و حفظ مزیت رقابتی خود استفاده می‌کنند.
یکی از موضوعات محوری این حوزه، تحول رابطه میان اقتصاد و امنیت است. در سال‌های اخیر، فناوری‌هایی مانند نیمه‌هادی‌ها، هوش مصنوعی، شبکه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های دیجیتال از حوزه تجارت و نوآوری صرف فراتر رفته و به موضوعاتی مرتبط با امنیت ملی و رقابت ژئوپلیتیک تبدیل شده‌اند. سیاست‌هایی مانند کنترل صادرات، محدودیت‌های سرمایه‌گذاری، ایجاد ائتلاف‌های فناورانه و تلاش برای بازسازی زنجیره‌های تأمین، نشان‌دهنده پیوند روزافزون میان سیاست فناوری و راهبردهای قدرت‌های بزرگ است.
این برنامه همچنین به بررسی نقش بازیگران مختلف در این رقابت می‌پردازد؛ از دولت‌ها و نهادهای امنیتی گرفته تا شرکت‌های فناوری، مراکز تحقیقاتی و شبکه‌های نوآوری. در نظم فناورانه جدید، شرکت‌های پیشرو در حوزه‌هایی مانند تراشه، هوش مصنوعی و ارتباطات دیجیتال دیگر صرفاً بازیگران اقتصادی نیستند، بلکه به عناصر مؤثر در معادلات قدرت جهانی تبدیل شده‌اند.
تمرکز پژوهشی این برنامه بر فهم این مسئله است که چگونه رقابت بر سر فناوری، قواعد تعامل میان قدرت‌های بزرگ را تغییر می‌دهد و آیا جهان به سمت شکل‌گیری بلوک‌های فناورانه، استانداردهای رقیب و اکوسیستم‌های دیجیتال جداگانه حرکت خواهد کرد یا خیر.
کتاب گلوگاه‌ها نوشته ادوارد فیشمن، به بررسی تحول قدرت آمریکا از اتکای صرف بر ابزارهای نظامی به استفاده از شبکه‌های مالی، فناوری‌های پیشرفته و وابستگی‌های اقتصادی جهانی می‌پردازد. فیشمن توضیح می‌دهد چگونه تحریم‌ها، کنترل صادرات و مدیریت گلوگاه‌های اقتصادی به ابزارهای اصلی رقابت ژئوپلیتیکی در قرن بیست‌ویکم تبدیل شده‌اند.
کتاب منطقه خطر نوشته هال برندز و مایکل بکلی، به بررسی آینده رقابت راهبردی میان ایالات متحده و چین می‌پردازد. نویسندگان استدلال می‌کنند که خطرناک‌ترین مرحله این رقابت ممکن است زمانی رخ دهد که چین نه در اوج قدرت، بلکه در شرایطی قرار دارد که احساس کند فرصت‌های آینده‌اش در حال کاهش است و برای تغییر نظم موجود اقدام کند.
کتاب تکنوناسیونالیسم نوشته الکس کاپری به بررسی ظهور منطق جدیدی در سیاست جهانی می‌پردازد که در آن فناوری به یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرت ملی تبدیل شده است. این کتاب توضیح می‌دهد چگونه رقابت بر سر تراشه‌ها، هوش مصنوعی، زنجیره‌های تأمین و زیرساخت‌های دیجیتال، روابط اقتصادی و ژئوپلیتیکی کشورها را دگرگون کرده است.
کتاب جغرافیای جدید نوآوری نوشته مهران گل بررسی می‌کند که چگونه مرکز ثقل نوآوری جهانی در حال تغییر است و دیگر تنها به سیلیکون‌ولی محدود نمی‌شود. این کتاب با تمرکز بر اکوسیستم‌های فناوری در چین، کره جنوبی، کانادا، اروپا و دیگر مناطق نشان می‌دهد که سیاست‌های صنعتی، دانشگاه‌ها، سرمایه انسانی، مهاجرت و شبکه‌های اقتصادی چگونه مسیر توسعه فناوری‌های آینده را شکل می‌دهند.
این مقاله استدلال می‌کند که مزیت سنتی آمریکا در فناوری نظامی در حال فرسایش است؛ زیرا پهپادهای ارزان‌قیمت و هوش مصنوعی به سرعت در حال گسترش‌اند و دیگر در انحصار واشنگتن نیستند؛ ب رنده جنگ‌های آینده کشوری نیست که فقط بهترین فناوری را می‌سازد، بلکه کشوری خواهد بود که سریع‌تر بتواند این فناوری‌ها را در دکترین، سازمان، تولید و میدان نبرد ادغام کند.
این مقاله استدلال می‌کند که در عصر هوش مصنوعی، قدرت ملی بیش از آنکه به مداخلات نظامی وابسته باشد، به داده، تراشه، سرمایه، انرژی و نوآوری اقتصادی گره خورده است؛ راهبرد «خویشتنداری» با تمرکز بر تقویت ظرفیت‌های داخلی و پرهیز از تعهدات نظامی پرهزینه، مناسب‌ترین مسیر برای حفظ قدرت آمریکا در رقابت فناوری قرن بیست‌ویکم است.
نبرد آینده هوش مصنوعی فقط در آزمایشگاه‌ها و مراکز داده جریان ندارد. این مقاله توضیح می‌دهد چگونه مدل‌های باز به سلاحی ژئوپلیتیکی برای گسترش نفوذ آمریکا و چین در نظم فناورانه آینده جهان تبدیل شده‌اند.
رقابت آمریکا و چین از مدل‌های هوش مصنوعی به کنترل زیرساخت جهانی AI منتقل شده است و چین در پی ایجاد یک اکوسیستم جایگزین برای فناوری آمریکاست....