نمای کلی
ظهور فضای سایبری، مرزهای سنتی قدرت و امنیت را دگرگون کرده است. در محیط بینالمللی امروز، توانایی نفوذ، دفاع، اختلال یا حفاظت از سامانههای دیجیتال به یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی تبدیل شده است. برنامه پژوهشی قدرت سایبری به مطالعه این تحول میپردازد و بررسی میکند که چگونه فضای سایبری از یک حوزه فنی و پشتیبان، به یک میدان مستقل برای رقابت سیاسی، امنیتی و ژئوپلیتیک تبدیل شده است.
این برنامه بر ماهیت در حال تغییر منازعه در عصر دیجیتال تمرکز دارد؛ جایی که حملات سایبری، عملیات اطلاعاتی، جاسوسی دیجیتال و رقابت بر سر زیرساختهای ارتباطی، جایگاه فزایندهای در راهبردهای امنیتی دولتها پیدا کردهاند. در چنین محیطی، قدرت سایبری تنها به توانایی انجام حمله محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از قابلیتها شامل دفاع سایبری، تابآوری دیجیتال، کنترل زیرساختها، جمعآوری اطلاعات و توانایی اثرگذاری بر محیط اطلاعاتی را دربر میگیرد.
یکی از محورهای کلیدی این برنامه، مطالعه مفهوم قدرت سایبری ملی و عوامل تعیینکننده آن است؛ از ظرفیتهای فناورانه و نیروی انسانی متخصص گرفته تا چارچوبهای حکمرانی، همکاریهای بینالمللی و توانایی دولتها برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی.
این برنامه همچنین به بررسی تحول دکترینهای امنیتی و نظامی در پی ظهور فضای سایبری میپردازد. افزایش وابستگی جوامع به شبکههای دیجیتال، موجب شده است که امنیت سایبری دیگر صرفاً مسئلهای مربوط به بخش فناوری اطلاعات نباشد، بلکه به موضوعی مرتبط با امنیت ملی، اقتصاد، حکمرانی و ثبات سیاسی تبدیل شود.
در چارچوب تحلیلی CTST، قدرت سایبری یکی از ابعاد اصلی قدرت در عصر تکنولوژیک محسوب میشود؛ حوزهای که در آن کنترل بر شبکهها، دادهها و زیرساختهای دیجیتال میتواند بر توانایی بازیگران برای دفاع از منافع خود و اعمال نفوذ در محیط بینالمللی اثرگذار باشد.
پرسشهای کلیدی
- چه عواملی قدرت سایبری یک کشور را تعیین میکنند و چگونه این قدرت به مزیت راهبردی در رقابتهای بینالمللی تبدیل میشود؟
- چگونه تحول فضای سایبری، مفاهیم سنتی امنیت، بازدارندگی و منازعه میان دولتها را بازتعریف کرده است؟
- وابستگی روزافزون جوامع به زیرساختهای دیجیتال چه پیامدهایی برای امنیت ملی، تابآوری اقتصادی و ثبات سیاسی کشورها ایجاد میکند؟