برنامه پژوهشی تکنوپلیتیک به مطالعه رابطه متقابل میان فناوری و قدرت سیاسی می‌پردازد و بررسی می‌کند که چگونه فناوری‌ها دیگر صرفاً ابزارهای فنی و اقتصادی نیستند، بلکه به عناصر بنیادین در شکل‌دهی به قدرت، امنیت، حکمرانی و رقابت ژئوپلیتیک تبدیل شده‌اند. این برنامه بر این فرض اساسی استوار است که فناوری در جهان معاصر یک حوزه بی‌طرف و جدا از سیاست نیست؛ بلکه طراحی، توسعه، کنترل و استفاده از فناوری‌ها می‌تواند پیامدهای سیاسی و راهبردی عمیقی داشته باشد. از زیرساخت‌های دیجیتال و هوش مصنوعی گرفته تا شبکه‌های ارتباطی، استانداردهای فناوری و زنجیره‌های تأمین، فناوری‌ها به عرصه‌هایی برای رقابت، نفوذ و اعمال قدرت میان دولت‌ها، شرکت‌های فناوری و بازیگران غیردولتی تبدیل شده‌اند. این برنامه تلاش می‌کند سازوکارهایی را بررسی کند که از طریق آن‌ها فناوری‌ها بر مفهوم حاکمیت، استقلال راهبردی، امنیت ملی و نظم بین‌المللی اثر می‌گذارند. همچنین به مطالعه چگونگی استفاده دولت‌ها از ظرفیت‌های فناورانه برای پیشبرد اهداف سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود می‌پردازد؛ از سیاست صنعتی و رقابت فناوری قدرت‌های بزرگ گرفته تا شکل‌گیری اشکال جدیدی از وابستگی و نفوذ فناورانه.
محور اصلی این برنامه، تحلیل فناوری به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های جدید قدرت در قرن بیست‌ویکم است؛ جایی که توانایی طراحی، توسعه، کنترل و استانداردسازی فناوری‌ها می‌تواند به اندازه منابع سنتی قدرت مانند توان نظامی، انرژی یا منابع طبیعی در تعیین جایگاه بازیگران جهانی مؤثر باشد. برنامه تکنوپلیتیک CTST تلاش می‌کند چارچوب‌های تحلیلی لازم برای فهم جهان در حال گذار به سمت نظم فناورانه جدید را فراهم کند؛ نظمی که در آن مرز میان سیاست، اقتصاد، امنیت و فناوری بیش از هر زمان دیگری در حال کمرنگ شدن است.
یادداشت پژوهشی در مورد معنا و مفهوم و پیامدهای تکنوپلیتیک؛ تکنوپلیتیک به مطالعه رابطه متقابل فناوری و قدرت می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه فناوری‌ها نه‌تنها ابزار تحقق اهداف سیاسی، بلکه خود بخشی از ساختارهای شکل‌دهنده به رقابت قدرت‌های بزرگ، حاکمیت و نظم بین‌الملل هستند.
کتاب نقشه جدید نوشته دنیل یرگین، به بررسی نقش انرژی در شکل‌دهی به سیاست جهانی، رقابت قدرت‌های بزرگ و تحولات ژئوپلیتیکی قرن بیست‌ویکم می‌پردازد. یرگین نشان می‌دهد که انقلاب شیل، گذار انرژی، تغییرات اقلیمی و رقابت آمریکا و چین چگونه در حال بازطراحی نقشه قدرت جهانی هستند.
کتاب دره هوش مصنوعی نوشته گری ریولین، روایتی از رقابت میان غول‌های فناوری برای تسلط بر انقلاب هوش مصنوعی مولد ارائه می‌دهد. این کتاب نشان می‌دهد که آینده هوش مصنوعی نه‌تنها به الگوریتم‌ها، بلکه به سرمایه، زیرساخت، تراشه‌ها، مراکز داده و ساختار قدرت شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، گوگل و OpenAI وابسته است.
واژه‌نامه اختصاصی | مدخل شماره 005
واژه‌نامه اختصاصی | مدخل شماره 007
رئیس مرکز و پژوهشگر ارشد
آرین خانقاهی رضائی پژوهش‌های خود را بر سیاست خارجی ایالات متحده، تکنوپلیتیک و رقابت فناوری میان قدرت‌های بزرگ متمرکز کرده است. حوزه‌های اصلی فعالیت علمی او شامل ژئوپلیتیک فناوری، زنجیره‌های تأمین نیمه‌هادی‌ها و ابعاد راهبردی رقابت فناوری میان ایالات متحده و چین است.
حوزه‌های تخصص