پرش به محتوا

حوزه‌های پژوهشی

نیمه‌هادی‌ها و زنجیرهٔ تأمین فناوری

بررسی نقش تراشه‌ها و زنجیره‌های تأمین فناوری در شکل‌دهی به امنیت اقتصادی، استقلال فناورانه و رقابت قدرت‌های جهانی.

اشتراک‌گذاری:

نمای کلی

در اقتصاد و امنیت قرن بیست‌ویکم، نیمه‌هادی‌ها به یکی از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های قدرت تبدیل شده‌اند؛ مؤلفه‌ای که تقریباً در قلب تمامی فناوری‌های پیشرفته، از هوش مصنوعی و سامانه‌های دفاعی گرفته تا خودروهای هوشمند، ارتباطات نسل جدید و زیرساخت‌های دیجیتال قرار دارد. برنامه پژوهشی نیمه‌هادی‌ها و زنجیره تأمین فناوری به بررسی جایگاه تراشه‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی جهان معاصر می‌پردازد.

این حوزه پژوهشی بر این پرسش اساسی تمرکز دارد که چگونه یک فناوری کوچک اما حیاتی، به یکی از عرصه‌های اصلی رقابت میان قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است. پیچیدگی کم‌نظیر زنجیره جهانی نیمه‌هادی‌ها از طراحی تراشه و تجهیزات تولید گرفته تا مواد اولیه، ساخت، بسته‌بندی و توزیع باعث شده است که کنترل نقاط کلیدی این زنجیره به یک مزیت راهبردی برای کشورها تبدیل شود.

این برنامه روندهای ژئواکونومیک پیرامون صنعت نیمه‌هادی‌ها را مطالعه می‌کند؛ از سیاست‌های صنعتی و سرمایه‌گذاری‌های دولتی برای ایجاد ظرفیت تولید داخلی گرفته تا محدودیت‌های صادراتی، کنترل فناوری‌های حساس و تلاش کشورها برای کاهش آسیب‌پذیری ناشی از وابستگی‌های فناورانه.

یکی از محورهای اصلی این برنامه، تحلیل مفهوم امنیت زنجیره تأمین فناوری است؛ موضوعی که پس از بحران‌های جهانی زنجیره تأمین و تشدید رقابت فناوری میان ایالات متحده و چین، به یکی از اولویت‌های اصلی دولت‌ها تبدیل شده است. در این چارچوب، دسترسی پایدار به فناوری‌های کلیدی دیگر صرفاً یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه بخشی از امنیت ملی و تاب‌آوری راهبردی کشورها محسوب می‌شود.

CTST در این برنامه، نیمه‌هادی‌ها را صرفاً به‌عنوان یک صنعت فناورانه بررسی نمی‌کند، بلکه آن‌ها را به‌عنوان یکی از میدان‌های اصلی تکنوپلیتیک جهانی تحلیل می‌کند؛ جایی که نوآوری، تجارت، امنیت و قدرت ژئوپلیتیک در یک نقطه به هم می‌رسند.

پرسش‌های کلیدی

  • چرا نیمه‌هادی‌ها به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت فناورانه و امنیت اقتصادی در نظام بین‌الملل تبدیل شده‌اند؟
  • چگونه دولت‌ها از سیاست صنعتی، کنترل صادرات و سرمایه‌گذاری راهبردی برای شکل‌دهی به آینده زنجیره‌های تأمین فناوری استفاده می‌کنند؟
  • رقابت بر سر طراحی، تولید و کنترل فناوری‌های نیمه‌هادی چگونه توازن قدرت میان بازیگران اصلی اقتصاد و فناوری جهان را تغییر خواهد داد؟

انتشارات مرتبط

کتابنیمه‌هادی‌ها و زنجیرهٔ تأمین فناوری

کتاب فلزات قدرت: رقابت برای منابعی که آینده را شکل خواهند داد

کتاب فلزات قدرت نوشته وینس بیزر، به بررسی نقش مواد معدنی حیاتی در شکل‌دهی به اقتصاد و فناوری آینده می‌پردازد. این کتاب نشان می‌دهد که گذار انرژی، هوش مصنوعی، خودروهای برقی و انقلاب دیجیتال همگی به منابعی مانند لیتیوم، کبالت، نیکل، مس و عناصر نادر خاکی وابسته‌اند و رقابت بر سر کنترل این منابع به یکی از مهم‌ترین میدان‌های ژئوپلیتیکی قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است.

معرف: آرین خانقاهی رضائی۱۶ شهریور ۱۴۰۵6 دقیقه مطالعه
کتابنیمه‌هادی‌ها و زنجیرهٔ تأمین فناوری

کتاب جنگ زیر زمین: لیتیوم، مس و نبرد جهانی برای تأمین انرژی زندگی ما

کتاب جنگ زیر زمین نوشته ارنست شیدر، به بررسی نقش مواد معدنی حیاتی در آینده انرژی، فناوری و ژئوپلیتیک جهانی می‌پردازد. شیدر نشان می‌دهد که گذار انرژی و توسعه فناوری‌های پاک، به رقابتی گسترده برای کنترل منابعی مانند لیتیوم، مس، کبالت و عناصر نادر خاکی منجر شده و این منابع را به یکی از مهم‌ترین عوامل رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل کرده است.

معرف: آرین خانقاهی رضائی۱۶ شهریور ۱۴۰۵5 دقیقه مطالعه
کتابنیمه‌هادی‌ها و زنجیرهٔ تأمین فناوری

کتاب جنگ تراشه‌ها: نبرد بر سر حیاتی‌ترین فناوری جهان

کتاب جنگ تراشه‌ها نوشته کریس میلر، تاریخچه و ژئوپلیتیک صنعت نیمه‌رساناها را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه تراشه‌های رایانه‌ای به یکی از مهم‌ترین منابع قدرت اقتصادی، نظامی و فناورانه در جهان تبدیل شده‌اند. این کتاب توضیح می‌دهد که رقابت آمریکا و چین بر سر نیمه‌رساناها، در واقع نبردی برای کنترل زیرساخت فناوری قرن بیست‌ویکم است.

معرف: آرین خانقاهی رضائی۱۶ شهریور ۱۴۰۵10 دقیقه مطالعه
واژه‌نامه اختصاصینیمه‌هادی‌ها و زنجیرهٔ تأمین فناوری

زنجیره تامین

واژه‌نامه اختصاصی | مدخل شماره 008

گروه پژوهش۱۶ شهریور ۱۴۰۵1 دقیقه مطالعه