هوش مصنوعی و عصر جدید جنگافزارهای زیستی
این مقاله هشدار میدهد که همگرایی هوش مصنوعی و زیستفناوری میتواند توسعه سلاحهای زیستی را از انحصار دولتها خارج کرده و آن را در دسترس بازیگران بسیار بیشتری قرار دهد.
بخش مهمی از رقابت فناورانه در قرن بیستویکم نه بر سر فناوریهای تثبیتشده امروز، بلکه بر سر فناوریهایی شکل میگیرد که هنوز در حال توسعه، بلوغ و تعریف مسیر آینده خود هستند. فناوریهای نوظهور به حوزههایی اشاره دارند که میتوانند در سالهای آینده ساختارهای اقتصادی، امنیتی و اجتماعی را دگرگون کنند و مزیتهای جدیدی برای بازیگران پیشرو ایجاد نمایند.
برنامه پژوهشی فناوریهای نوظهور به شناسایی، تحلیل و ارزیابی فناوریهایی میپردازد که در مراحل اولیه توسعه قرار دارند اما از ظرفیت ایجاد تغییرات بنیادین در نظم فناورانه جهانی برخوردارند. این حوزهها شامل فناوریهایی مانند محاسبات کوانتومی، زیستفناوریهای پیشرفته، رباتیک نسل جدید، مواد پیشرفته، رابطهای انسان و ماشین و سایر حوزههایی است که میتوانند مرزهای توانایی فناورانه بشر را گسترش دهند.
اهمیت مطالعه فناوریهای نوظهور در این واقعیت نهفته است که تصمیمها و سرمایهگذاریهای امروز، ظرفیتهای قدرت فردا را شکل میدهند. کشورهایی که در مراحل اولیه توسعه فناوریهای تحولآفرین حضور مؤثر داشته باشند، نهتنها از مزیت اقتصادی برخوردار خواهند شد، بلکه میتوانند در تعیین استانداردها، قواعد و مسیرهای توسعه آینده نیز نقشآفرینی کنند.
این برنامه به بررسی چرخه شکلگیری فناوریهای جدید، موانع تجاریسازی، ظرفیتهای راهبردی، پیامدهای امنیتی و چالشهای حکمرانی آنها میپردازد. همچنین تلاش میکند شکاف میان نوآوری علمی و کاربردهای راهبردی را تحلیل کند؛ شکافی که اغلب تعیینکننده میزان موفقیت کشورها در تبدیل دانش فناورانه به قدرت ملی است.
یکی از محورهای مهم این برنامه، ارزیابی عدم قطعیتهای همراه با فناوریهای نوظهور است. برخلاف فناوریهای بالغ، مسیر توسعه این حوزهها همواره قابل پیشبینی نیست و همین ویژگی باعث میشود آیندهنگری، پایش مستمر و تحلیل سناریوها به بخش جداییناپذیر از سیاستگذاری فناورانه تبدیل شود.
در چارچوب فکری CTST، فناوریهای نوظهور صرفاً موضوعاتی برای آیندهپژوهی نیستند؛ بلکه میدانهای شکلگیری قدرتهای جدید هستند که میتوانند معماری اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیک دهههای آینده را تحت تأثیر قرار دهند.
این مقاله هشدار میدهد که همگرایی هوش مصنوعی و زیستفناوری میتواند توسعه سلاحهای زیستی را از انحصار دولتها خارج کرده و آن را در دسترس بازیگران بسیار بیشتری قرار دهد.